Układ pisma
W praktyce biurowej stykamy się z dwoma układami pisma. Jest to pismo w układzie
a linea i pismo
w układzie
blokowym. Konsekwentne stosowanie jednego z tych dwóch
układów świadczy o profesjonalnym przygotowaniu pracownika do pracy
biurowej, mieszanie układów pisma jak i niestosowanie się do reguł to
przejaw braku odpowiedniego przygotowania do pracy. Coraz więcej firm, a
zwłaszcza firm odpowiedzialnych za rekrutację pracowników, zwraca baczną
uwagę na sposób przygotowania dokumentów przez pracowników biurowych. Pismo,
a raczej sposób jego przygotowania, to pierwsza wizytówka firmy. Jego wygląd
świadczy o profesjonalnym przygotowaniu pracowników do swojej roli, a tym
samym o wiarygodności i fachowości firmy.
Od pierwszych zajęć z edytorem
tekstu należy zwracać baczną uwagę na stosowany układ pisma i konsekwentnie
pilnować zasad jego stosowania. Pozwoli to naszym uczniom na wdrożenie się
do prawidłowego tworzenia dokumentów i w przyszłości pozwoli na łatwiejsze
znalezienie pracy.
Na układ pisma składają się pewne stałe elementy. Należą do nich:
-
sposób wyrównania pisma do marginesów,
-
odstęp między wierszami w akapicie,
-
odstęp między akapitami,
-
wcięcie pierwszego wiersza,
-
wyrównanie tytułów.
Układ a linea
Układ a linea jest starszym ze stosowanych w praktyce biurowej. Wywodzi się
on z techniki maszyny do pisania i został opracowany pod potrzeby i
możliwości tworzenia dokumentów na nich. Jego wszystkie elementy są
dostosowane do możliwości maszyn do pisania i w dobie komputerowych edytorów
tekstu układ ten powinien powoli być usuwany z praktyki biurowej. Jego
stosowanie może świadczyć o zapóźnieniu technicznym firmy (brak sprzętu
komputerowego) lub o niskich kwalifikacjach zawodowych zatrudnionej kadry
(nieumiejętność wykorzystywania nowoczesnych środków edycji tekstu – niska
kultura zawodowa).
Układ a linea charakteryzuje się
następującymi cechami:
-
tekst jest wyrównywany tylko do lewego marginesu,
-
odstęp między wierszami w akapicie wynosi 1,5 wiersza,
-
nie ma dodatkowego odstępu po akapicie,
-
wcięcie pierwszego wiersza akapitu wynosi od 1 do 1,5 cm,
-
tytuły rozdziałów, podrozdziałów i akapitów są wyśrodkowane w stosunku do
marginesów strony.
W układzie a linea stosujemy czcionkę o stałej szerokości (tak jak miało to miejsce w
maszynach do pisania). W komputerowych edytorach tekstu jest ona
reprezentowana przez czcionkę
Przykład pisma w układzie a linea:
Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia wirusem?
Nie ma właściwie skutecznego sposobu zabezpieczenia komputera przed
zarażeniem go wirusem. Zwłaszcza kiedy korzystamy z sieci komputerowej.
Można zmniejszyć ryzyko zarażenia komputera wirusem.
Sposoby są następujące:
1. Powinno się
nadać wszystkim programom wykonywalnym atrybut „READ ONLY”, wiele wirusów
nie potrafi zarazić tak zabezpieczonych programów.
2. Należy usunąć
zbiór command.com z głównego katalogu i umieścić go w podkatalogu
zawierającego polecenia zewnętrzne DOS’u
Układ blokowy pisma
Układ blokowy wywodzi się z techniki
drukarskiej i początkowo był stosowany przy druku książek oraz gazet.
Charakteryzuje go znacznie większa elegancja stylu dokumentu, większa
przejrzystość mimo iż wiersze są bardziej skupione niż to ma miejsce przy
układzie a linea.
Od czasu kiedy do edycji dokumentów stosuje
się komputer układ ten coraz częściej jest stosowany w korespondencji
biurowej. W chwili obecnej w zasadzie jest to styl obowiązujący dla
komputerowych edytorów tekstu. Jego stosowanie świadczy o wysokim
profesjonaliźmie pracownika i dobrym opanowaniu warsztatu edytorskiego. W
tym układzie tworzy się nie tylko listy ale także biuletyny, ulotki i inne
wydawnictwa przygotowywane w ramach DTP.
Układ blokowy charakteryzuje się
następującymi cechami:
- tekst jest wyrównywany do lewego i prawego marginesu (justowany),
- odstęp między wierszami w akapicie jest pojedynczy,
- po akapicie stosuje się dodatkowy odstęp wielkości połowy wysokości używanej czcionki,
- nie ma wcięć pierwszego wiersza akapitu,
- wszystkie tytuły są pisane od lewego marginesu, z zastosowaniem zasad jak dla akapitu
W układzie blokowym stosuje się czcionki o
zmiennej szerokości i odstępach między nimi (kernicie) dostosowanym do nich.
Najbardziej charakterystyczną czcionką jest Times New Roman
– krój opracowany dla gazety Times.
Przykład pisma w układzie blokowym:
Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia
wirusem?
Nie ma właściwie skutecznego
sposobu zabezpieczenia komputera przed zarażeniem go wirusem. Zwłaszcza
kiedy korzystamy z sieci komputerowej. Można zmniejszyć ryzyko zarażenia
komputera wirusem.
Sposoby są następujące:
1. Powinno się nadać wszystkim
programom wykonywalnym atrybut „READ ONLY”, wiele wirusów nie potrafi
zarazić tak zabezpieczonych programów.
2. Należy usunąć zbiór
command.com z głównego katalogu i umieścić go w podkatalogu zawierającego
polecenia zewnętrzne DOS’u.
Na zakończenie
Niedozwolone i świadczące o niskiej kulturze zawodowej jest mieszanie
układów pisma. Spotykam się z pismami, w których tekst jest wyrównany do
lewego i prawego marginesu, za to pierwszy wiersz akapitu ma wcięcie i
tytuły są wyśrodkowane. Niestety tak przygotowane teksty często zdarza mi
się spotykać także w podręcznikach z ćwiczeniami do edytorów tekstów, nie
najlepiej to świadczy o ich autorach.
Osobnym problemem są wszelkiego rodzaju prace dyplomowe. Tu stosowane układy
pisma właściwie zależne są od upodobań promotorów. Dobrze by było gdyby ktoś
wreszcie zajął się tym problemem i ujednolicił sposób tworzenia tych
dokumentów. Wydaje się, że podstawą powinien być układ blokowy z możliwością
stosowania większych krojów czcionek dla wyróżnienia tytułów części pracy.